راهنمای کامل تهیه زغال قلیان به روش سنتی و صنعتی
زغال قلیان یکی از پرمصرفترین انواع زغال در ایران است و کیفیت آن تاثیر مستقیم روی طعم، دود، گرما و لذت قلیان کشیدن دارد. شاید تصور کنید که زغال قلیان فقط یک تکه چوب سوخته باشد؛ اما واقعیت این است که تولید زغال خوب، نکات و تکنیکهای خاص خودش را دارد. در این مطلب از زغال متحدان قصد داریم به صورت کامل و مرحلهبهمرحله توضیح دهیم که چگونه زغال قلیون درست کنیم؟ چه نکاتی در کیفیت آن مهم است و در نهایت بهترین روش برای تهیه زغال خوب و استاندارد چیست.

بهترین چوب برای تولید زغال قلیان
برای اینکه بدانیم چگونه زغال قلیان درست کنیم؛ قبل از هر چیز باید چوب مناسب را بشناسیم. چوبهای مختلف، کیفیت زغال متفاوتی ایجاد میکنند. بهترین چوبها برای تولید زغال قلیان عبارتند از:
- چوب لیمو
- چوب بلوط
- چوب انجیر
- چوب سپیدار
- چوب مرکبات
این چوبها هنگام تبدیل شدن به زغال:
- دود بسیار کمی دارند.
- حرارت طولانی تولید میکنند.
- دیر خاموش میشوند.
- کمترین بوی نامناسب را ایجاد میکنند.
به همین دلیل زغالهای درجه یک موجود در بازار از همین نوع چوبها ساخته میشوند.
روش سنتی تهیه زغال قلیان
یکی از قدیمیترین روشها که هنوز هم توسط برخی تولیدکنندگان کوچک انجام میشود، کربونیزه کردن چوب در کوره سنتی است. مراحل کلی آن به شکل زیر است:
آمادهسازی چوب
چوبها باید کاملاً خشک باشند. چوبهای تازه آب زیادی دارند و هنگام تبدیل به زغال:
- دود زیاد تولید میکنند.
- خوب نمیسوزند.
- کیفیت زغال کاهش پیدا میکند.
- پس اولین قدم یک خشککردن کامل است.
چیدن چوب داخل کوره
چوبها در کورههای سنتی گلین یا آجری کنار هم چیده میشوند. چیدمان باید طوری باشد که:
- هوا بیش از حد در جریان نباشد.
- حرارت یکنواخت در کل کوره پخش شود.
آتشگیری اولیه
آتش با شدت کم روشن میشود تا چوبها آرامآرام بسوزند. در این مرحله:
- نباید شعله خیلی زیاد باشد.
- هدف فقط خشک شدن کامل چوب و آغاز تبدیل آن به زغال است.
کنترل اکسیژن
وقتی چوبها به مرحله کربونیزه شدن میرسند:
- ورودی هوا کاهش داده میشود.
- نیمسوختن بدون شعله ادامه پیدا میکند.
این مرحله مهمترین بخش تولید زغال است. اگر اکسیژن زیاد شود، چوب میسوزد و خاکستر میشود. اگر کم شود، چوب نیمپز شده و زغال بیکیفیت تولید خواهد شد.
سرد شدن زغال
بعد از چند ساعت تا یک شبانهروز، چوبها کاملاً به زغال تبدیل میشوند. سپس کوره بسته شده و زغالها باید به صورت طبیعی خنک شوند. خنک شدن سریع با آب باعث ترکخوردگی و کاهش کیفیت زغال میشود.
روش صنعتی ساخت زغال قلیان
اگر به دنبال تولید زغال باکیفیت بالا و یکنواخت هستید، روش صنعتی بهترین گزینه است. در کارخانهها این فرآیند در کورههای فولادی یا اتوکلاو انجام میشود و مزایای زیادی دارد:
- کنترل دقیق دما
- تبدیل کامل چوب به زغال
- بدون دود و آلایندگی
- تولید استاندارد و همشکل
- بازده بیشتر
مراحل کلی ساخت زغال صنعتی شامل:
- خشکسازی چوب با دستگاه
- انتقال چوب خشکشده به کوره
- تنظیم دمای بین ۲۵۰ تا ۴۵۰ درجه
- کنترل اکسیژن و سرعت خروج گازهای چوب
- سرد شدن طبیعی
- بستهبندی
زغالی که به این روش تولید میشود:
- دیر میسوزد.
- دود ندارد.
- بوی چوب یا سوخت نمیدهد.
- حرارت طولانیمدت ایجاد میکند.
به همین دلیل زغال صنعتی برای قلیانسراها، کافهها و استفاده حرفهای بسیار مناسبتر است.
روش خانگی برای ساخت زغال قلیان
اگر قصد دارید در خانه مقدار کمی زغال تهیه کنید، میتوانید با یک روش ساده و امن این کار را انجام دهید:
وسایل مورد نیاز
- یک سطل فلزی یا قابلمه کهنه
- درب فلزی
- کمی چوب خشک
- یک اجاق یا شعله کوچک
مراحل اجرای کار
- چوبها را داخل ظرف فلزی بچینید.
- چند سوراخ کوچک روی درب یا ظرف ایجاد کنید تا بخار بتواند خارج شود.
- ظرف را روی حرارت قرار دهید.
- وقتی چوبها دود زیاد تولید کردند یعنی مرحله کربونیزه شدن شروع شده است.
- بعد از ۱ تا ۲ ساعت حرارت را قطع کنید.
- اجازه دهید ظرف کاملاً سرد شود.
بعد از باز کردن درب ظرف، زغال آماده استفاده است. البته این روش فقط برای مقدار کم مناسب بوده و کیفیت آن به اندازه تولید صنعتی نیست.
نکات مهم برای داشتن زغال قلیان باکیفیت
اگر میخواهید بدانید چگونه زغال قلیان خوب درست کنیم؛ به نکات زیر توجه کنید:
- چوب باید کاملاً خشک باشد.
- اکسیژن در مرحله تبدیل باید محدود شود.
- زغال نباید با آب سرد شود.
- زغال باید سخت و بدون ترک باشد.
- هنگام شکستن زغال، صدای تیز و شفاف بدهد.
- خاکستر کمی تولید کند.
- دود و بوی نامطبوع نداشته باشد.
اگر این استانداردها رعایت شود، زغالی خواهید داشت که:
- دیر خاموش میشود.
- طعم قلیان را تغییر نمیدهد.
- حرارت یکنواخت تولید میکند.
- برای استفاده طولانی مناسب است.
چرا خرید زغال آماده بهتر از تولید خانگی است؟
با اینکه میتوان در خانه زغال ساخت، اما:
- کنترل دما و اکسیژن سخت است.
- امکان تولید گازهای خطرناک وجود دارد.
- کیفیت یکنواخت نخواهد بود.
- زمانبر و پردردسر است.
به همین دلیل برای کسانی که:
- کافه قلیان دارند.
- مصرف روزانه دارند.
- به کیفیت بالا اهمیت میدهند.
- میخواهند زغال بیدود و استاندارد استفاده کنند.
بهترین گزینه، خرید زغال باکیفیت و تستشده است.
خرید بهترین زغال قلیان از زغال متحدان
اگر دنبال زغال قلیان درجه یک، بیدود، خوشسوز، استاندارد و مناسب مصرف حرفهای هستید، زغال متحدان بهترین انتخاب شماست. زغالهای ما:
- از چوبهای مرغوب ساخته شده
- بدون بوی نامناسب
- با مدت سوخت طولانی
- بستهبندی تمیز و حرفهای
- مناسب کافهها و مصرف خانگی
همین حالا میتوانید از طریق سایت زغال متحدان سفارش خود را ثبت کنید و زغال باکیفیت و تستشده در اختیار داشته باشید.
همین حالا سفارش بده!
اگر میخواهید قلیان را با حرارت یکنواخت، بدون طعم سوختگی و بدون دود تجربه کنید؛ کافی است همین حالا از زغال متحدان خرید کنید و تفاوت را احساس کنید. (زغال خوب، قلیان خوب میسازد! منتظر سفارش شما هستیم.)







من قبلاً با دستگاههای خارجی کار کرده بودم اما باور نمیکردم تولید ایرانی اینقدر کیفیت داشته باشه. واقعاً دم تیم گروه صنعتی ماشین سازی متحدان گرم که محصول با این کیفیت ارائه میکنن.
دستگاهی که خریدیم هم کمصداست هم لرزش کمی داره. کیفیت قطعات خیلی خوبه و نگهداریش راحت. کاملاً راضیکننده بود.